Landstede Basketbal ZAC in een notendop

In 1963 is B.B.Z. (basketbal Zwolle) opgericht door wijlen Dhr. Maarhuis. Echter feitelijk vond de geboorte 4 jaar eerder plaats. In 1959 introduceerde ‘meneer Maarhuis’ – zoals die nog altijd liefdevol wordt genoemd – de tot dan toe onbekende sport in Zwolle. Hij richtte een team op en speelde daarmee demonstratiewedstrijden tegen teams van Amerikaanse militairen, onder de naam BBZ: BasketBal Zwolle. Hij maakte hierbij ook gebruik van gymleraren, instructiefilms van de N.B.B. en films van de Harlem Globbe Trotters. En ook door sportverslaggever Ben Zomerdijk (bekend van de Ster van Zwolle) kwam langzaam maar zeker de basketbalsport in Zwolle van de grond. Groen broekje, wit shirt met groene bies; de kleding was goed voor elkaar, maar het basketbal moet niet om aan te zien zijn geweest.

In 1964 ging B.B.Z. op in de omnivereniging ZAC (zelf opgericht in 1893). De kleuren groen-wit werden ingeruild voor blauw-wit. In die periode heeft basketbal in Zwolle een goede ontwikkeling doorgemaakt. Dat was mede door Ger Haveman, een voor 1969 lange man (2.01 meter) en dus center, en Eltjo Siemens, niet zo lang, dus geen center, maar guard. Gespeeld werd in de tweede divisie A met uitwedstrijden naar Almelo en Groningen. In die periode had Zwolle meerdere basketbal clubs; ZAC, Be Quick, de HTS met een eigen club, de pedagoochelaars van de hervormde kweekschool, een team met gymleren (waaronder Reinier Paping) en een nog nu onbekende zesde club. Na deze generatie zakte door werk, verhuizing en gezinsuitbreiding (ook toen al) de animo wat terug.

In het seizoen ’88-’89 kreeg ZAC basketbal nieuwe impulsen door de komst en ondersteuning van Cees Lubbers. Net voor die periode telde ZAC nog 86 leden en dreigde het Zwolse basketbal ten onder te gaan. Cees Lubbers wilde wel iets doen voor de club en van het een kwam het ander. De eredivisie-licentie van het Meppeler Red Giants verhuisde naar Zwolle, waar het Zwolse basketbal onder de naam Cees Lubbers/The Hammers het hoogste landelijke niveau bereikte. Al eerder waren spelers van Meppel naar Zwolle getransfereerd (Wim Smit in het seizoen 1983-1984 voor een opleidingsvergoeding van 1800 gulden dankzij het Zwolse bedrijfsleven en later Gerard de Jong en Gerard Buimer). Later kwam onderwijsorganisatie Landstede in beeld.

Op 15 april 1996 ging de afdeling basketbal zelfstandig verder als ZAC basketbal. In augustus 1996 gingen de korfbalvereniging Oranje Zwart en ZAC basketbal samenwerken in een stichting tot beheer van de Stilohal. Juli 2006 wordt n.a.v. een sponsorovereenkomst de naam Landstede Basketbal ZAC. Deze naam werd in 2010 ook in de statuten en bij de bond vastgelegd.

Aan het eind van het seizoen 2009-2020 werd de Stilohal na ruim 40 jaar als thuishaven verlaten. Landstede Basketbal ZAC gaat naar het Landstede Sportcentrum.

In het seizoen 2009-2010 werden voor het eerst 2 CSE-teams ingeschreven in de landelijke competitie. ZAC speelde al wel eerder landelijke competitie. Echter nu volgt een structurele opbouw vanuit het Centre for Sports & Education van waaruit de jongens U16 en U18 basketbal spelen en een normale middelbare schoolopleiding volgen. Inmiddels zit ZAC JU14-1 ook op het CSE.

Kortom: Zwolle is nu een toonaangevend basketbal bolwerk in Nederland.